Ruimte voor Geluk

Iedereen voelt zich graag gelukkig, ook al is geluk voor iedereen anders. Een flink deel daarvan wordt beïnvloed in de directe leefomgeving, de plekken waar mensen wonen, werken en recreëren. (Lees meer over wat gelukkig maakt)

Zoals hieronder wordt toegelicht zou het belang van een gelukkige stad of wijk, een omgeving met de juiste voorzieningen op zowel fysiek áls sociaal niveau best groot kunnen zijn. Niet alleen voor de overheid, ook voor werkgevers, corporaties, vastgoedeigenaren, zorgverzekeraars en andere (maatschappelijke) organisaties.

Met Ruimte voor Geluk wil ik bijdragen aan de maatschappelijke kennis over (het belang van) geluk. Door zelf artikelen te publiceren in samenwerking met de Erasmus Universiteit en een platform te bieden voor andere mensen die hun kennis over/onderzoek naar geluk willen delen. Dit vind je onder Kennis over Geluk in de Stad.

Eén van de inspiraties voor dit platform is de speech die Robert F Kennedy al in 1968 gaf over het Bruto Binnenlands Product: https://www.youtube.com/watch?v=77IdKFqXbUY

De andere inspiratie is de scriptie die ik samen met Sharif Abdoel Wahid, Tjitske Houkes en Rik Hoogzaad heb geschreven: De Gelukkige Stad.

Voor mij zijn beiden de start geweest voor een andere kijk naar duurzame stedelijke ontwikkeling. Geluk is voor mij de invulling van ‘People’ in People, Planet & Profit van duurzame stedelijke ontwikkeling.  Een visie die ik graag verder ontwikkelt zie in de praktijk van stedelijke ontwikkeling in de breedste zin van het woord.

Meer kennis, onderzoek en discussie hierover zijn daarbij essentieel. Wil je bijdragen aan kennis over geluk of wil je juist meer weten? Neem dan contact op met FROG Stadsontwikkeling.

Ruimte voor geluk is een initiatief van FROG~Stadsontwikkeling

Wat is geluk?

Filosofen, wetenschappers en anderen zijn er nog niet uit wat nou geluk is. Er wordt gesproken over kwaliteit van leven, welzijn, subjectief welbevinden, tevredenheid, geluk. Dit zijn begrippen die een eenduidige betekenis lijken te hebben. Maar filosofen zijn het nooit eens geworden over wat deze eenduidige betekenis dan is of zou moeten zijn.

Geluk is in de discussie een breed begrip dat uiteenlopende emoties omvat: religieuze gevoelens, incidentele vreugdegevoelens of gevoelens van constante voldoening. Ruut Veenhoven, emeritus hoogleraar gelukswetenschappen maakt in 1970 een keuze uit de opeenstapeling van emoties die alle onder de term geluk geschaard worden door geluk te definiëren als: “een betrekkelijk constante toestand van overwegende tevredenheid met het leven als geheel” (p.2). Omdat gekozen is voor constantheid, valt vreugde – een emotie van voorbijgaande aard – buiten de definiëring. Je even gelukkig voelen omdat Nederland tóch wereldkampioen voetbal is geworden, is niet hetzelfde als gelukkig zijn. Gelukkig zijn is uiteindelijk de tevredenheid met je leven als geheel.

Wat beïnvloedt geluk?

Geluk is uiteindelijk een individueel gevoel en dat wordt beinvloed door vele factoren. Wat mij gelukkig maakt, hoeft mijn buurman nog niet gelukkig te maken. Of een mens gelukkig is, is voor een groot deel afhankelijk van wat deze zelf van het leven maakt. Maar geluk is niet slechts een ‘individuele’ emotie. Er is al veel onderzoek gedaan naar randvoorwaarden/omstandigheden die bijdragen aan je geluk.

Geluk wordt bepaald door de individuele eigenschappen van een mens én door omgevingsfactoren (Veenhoven, 1970). Uit onderzoek blijkt dat 50% daarvan genetisch bepaald is. De overige 50% wordt beïnvloed door de leefbaarheid van de maatschappij waarin een persoon leeft en de levensvaardigheden van die persoon zelf.

De leefbaarheid is uiteindelijk zijn leefomgeving die vorm krijgt door de fysieke inrichting en de sociale omstandigheden: Veilig, gezond, mooi en wat betreft de sociale infrastructuur de aanwezigheid van mogelijkheden voor het vinden van inkomen uit werk, het kunnen beoefenen van sport, de aanwezigheid van cultuur, welzijn en educatie.

De levensvaardigheden zijn zaken die een individu intrinsiek nodig heeft om zich staande te houden in de maatschappij, zoals de fysieke en mentale gezondheid, het kunnen aangaan van de sociale contacten en de mate van zelfontwikkeling. Zaken waar de directe leefomgeving uiteindelijk óók invloed op heeft. Immers, mensen leren op school, doen sociale contacten op bij sportverenigingen, kunstverenigingen en andere instellingen en jezelf ontwikkelen of een baan vinden gebeurt niet wanneer je thuis op de bank zit.

Wil je weten wat jou gelukkig maakt én bijdragen aan geluksonderzoek? Geef je dan op voor de Gelukswijzer, het grootschalige onderzoek van de Erasmus Universiteit. (en weet daarbij dat onderzoek laat zien dat je alleen door het meedoen aan de gelukswijzer, je gelukkiger wordt).

Het belang van geluk

Onderzoeken van onder andere Frederickson en Guven (in Abdoel Wahid, S et. Al (2012)) laat zien dat gelukkige mensen gezonder zijn, arbeidsproductiever, eerder geneigd zijn om zich maatschappelijk in te zetten enzovoorts. Gelukkige mensen maken, kort gezegd, minder gebruik van maatschappelijke voorzieningen waar veel geld naar toe gaat, zoals gezondheidszorg, inkomensvoorzieningen en andere maatschappelijke ondersteuning en leveren meer op omdat ze meer bijdragen.

Dus hoewel de maatschappij niet bewust bezig is met het geluk/welzijn van mensen in de meest brede zin van het woord, is er wel degelijk effect te verwachten voor de maatschappij. Het probleem is echter dat er beperkt causaal onderzoek is/wordt gedaan op stedelijk niveau naar het effect van de aanwezige voorzieningen en veranderingen in de leefomgeving op het geluk van mensen en de gevolgen daarvan.

Daardoor weten we (nog) niet voldoende wat de maatschappelijke kosten en vooral baten van voorzieningen zijn die bijdragen aan levensvaardigheden, zoals sportverenigingen, cultuureducatiecentra en dergelijke of van ingrepen die bijdragen aan de leefbaarheid, zoals groenvoorzieningen en speelvoorzieningen of preventieve veiligheidsmaatregelen. De vraag ‘wat levert een gelukkige maatschappij op?’ is onbeantwoord en zal dat voorlopig blijven.

Wat we echter wél weten is dat we op dit moment veel geld kwijt zijn aan (preventieve) gezondheidszorg en het aantal personen dat (tijdelijk) niet arbeidsproductief is vanwege burn-outs, overspannenheid of welvaartsziekten als hartproblemen groeit. Ook gaat er veel geld om in het tegengaan van vandalisme en criminaliteit en dergelijke. Of te wel, we zijn veel geld kwijt aan zaken waar niet-gelukkige mensen meer gebruik van maken. Het bevorderen van het gemiddelde geluk zou dus wel eens kosten kunnen verminderen. Geluk kent daarmee zowel een maatschappelijk en economisch belang. Niet alleen voor de overheid, ook voor werkgevers, corporaties, vastgoedeigenaren, zorgverzekeraars en andere (maatschappelijke) organisaties.

Over geluk in de stad

Hier vind je interessante artikelen en onderzoeken naar geluk in de stad op alle vlakken.

  • De Gelukkige Stad

    Samen met Sharif Abdoel Wahid, Tjitske Houkes en Rik Hoogzaad heb ik het artikel 'De Gelukkige Stad'. Dit artikel heeft mij geïnspireerd tot het starten van het platform 'Ruimte voor Geluk'....